BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ 

SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

DİL VE KONUŞMA TERAPİSİ LİSANS PROGRAMI

ARAŞTIRMA GELİŞTİRME TALİMATI

1. AMAÇ

Bu prosedürün amacı, Dil ve Konuşma Terapisi Lisans Programı bünyesinde yürütülen araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin planlanması, yürütülmesi, izlenmesi ve değerlendirilmesine ilişkin standartları belirlemektir. Talimat, bilimsel araştırmaların etik ilkelere uygun şekilde yürütülmesini, araştırma çıktılarına ilişkin kurumsal kalite güvencesinin sağlanmasını ve akademik üretkenliğin teşvik edilmesini hedefler.

2. KAPSAM

Bu prosedür, Dil ve Konuşma Terapisi Lisans Programı akademik personeli tarafından yürütülen tüm bilimsel araştırma uygulamalarını kapsar.

3. SORUMLULAR

Bu prosedürün hazırlanmasından Dil ve Konus?ma Terapisi Bölümü Araştırma ve Geliştirme Koordinatörlüğü sorumludur.

Bu prosedürün onaylanmasından, sistem onayından Dil ve Konus?ma Terapisi Bölümü Kalite ve Akreditasyon Koordinatörlüğü sorumludur.

Bu prosedürün uygulanması ve izlenmesinden Bölüm Başkanlığı sorumludur.

4. TERİMLER VE TANIMLAR

Araştırma: Bilimsel yöntemler kullanılarak belirli bir soruna çözüm bulmayı, bilgi üretmeyi veya uygulamayı amaçlayan sistematik çalışmadır.

Geliştirme: Yeni bilgi, yöntem, ürün veya süreç geliştirmeyi hedefleyen planlı faaliyetler bütünüdür.

Etik Onam Başvurusu: Araştırmanın canlı katılımcıları, verileri veya kayıtlarıyla yürütüleceği durumlarda, üniversitenin (Girişimsel Olmayan) Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan alınması gereken resmî onay sürecidir.

Araştırma Önerisi: Araştırmanın amacı, yöntemi, evreni, örneklemi, veri toplama araçları ve etik süreçleri içeren ön taslaktır.

Araştırma Çıktısı: Araştırma süreci sonunda elde edilen rapor, makale, bildiri, poster, proje ürünü veya toplumsal katkı çıktısıdır.

Laboratuvar Hayvanlarının Bakım ve Kullanım Kılavuzu: Bilimsel araştırmalarda kullanılan laboratuvar hayvanlarının etik, insancıl ve bilimsel standartlara uygun biçimde bakımı, barındırılması ve kullanımı için temel ilkeleri belirleyen rehberdir.

Helsinki Prensipleri: İnsan katılımcılarla yapılan tıbbi araştırmalarda etik kuralları tanımlayan, birey haklarının korunmasını ve gönüllü katılım ilkesini temel alan uluslararası etik bildirgedir.

Biyoistatistik Raporu: Bir araştırmada toplanan verilerin uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmesi sonucunda elde edilen bulguları, kullanılan yöntemleri ve yorumları içeren bilimsel değerlendirme raporudur.

5. UYGULAMA

5.1. Araştırma Önerisi Hazırlama Prosedürü

Her akademik personel en az iki araştırma projesine dahil olur.

Başkent Üniversitesi Etik Kurul Birimi, Dr. Öğr. Üyesi, öğretim görevlisi ve araştırma görevlilerine aynı anda en fazla iki adet yürütücülük yetkisi vermektedir. Yardımcı araştırmacı olma konusunda herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır.

Araştırma önerileri, Araştırma Öneri Formu kullanılarak hazırlanır. Formda; araştırma başlığı, araştırma ekibi ve görev dağılımı, amacı, hipotez-değişkenleri, önemi, yöntem (araştırma deseni, evren/örneklem, veri toplama araçları, analiz planı), beklenen çıktılar, çalışma çizelgesi yer alır.

Öneriler, Araştırma ve Geliştirme Koordinatörlüğü ve bölüm başkanlığı tarafından incelenir.

İncelenen projelere ilişkin öneriler veya revizyonlar istenebilir.

Onaylanan projeler için etik kurul başvurusu yürütücü tarafından hazırlanır.

Çalışma kapsamında fon alınacaksa hibe başvuru programlarını araştırmak, evrakların hazırlamaktan yürütücü sorumlu olup görev dağılımı ve evrak hazırlama sürecini bağımsız yürütebilir.

5.2. Etik Onam Başvurusu Prosedürü

Etik kurul başvurusu, araştırma başlamadan önce yapılır.

Başvuru dosyasında başvuru dilekçesi, başvuru formu, maliyet beyanı, klinik ve iyi uygulamalar dökümanı, nicel araştırmalar için biyoistatistik raporu, proje özeti, değerlendirmede kullanılan araçlar ve izin yazıları, onam formları yer alır.

Başvuru sürecinde nicel araştırmalar için biyoistatistik raporu Başkent Üniversitesi İstatistik Danışma Merkezinden alınır. Bunun için merkezin web sitesinde yer alan başvuru aşamaları takip edilir. Sürecin izlenmesinden yürütücü sorumludur.

Başvuru, Üniversitenin (Girişimsel Olmayan) Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’na Bölüm Başkanlığı onayı ile dijital ve fiziksel olarak iletilir. Bu süreçten sekreterlik sorumludur.

Etik kurul onayı alınmadan hiçbir veri toplama veya uygulama süreci başlatılamaz. İnsan katılımcılı çalışmalarda Helsinki Prensiplerine uyulur.

Deney hayvan çalışmalarında, Laboratuar Hayvanlarının Bakım ve Kullanım Kılavuzu prensiplerine göre hayvan haklarını korunur ve etik kurul onayı alınır.

Onaylanan başvuruların kopyaları bölüm arşivinde dijital olarak saklanır.

5.3. Araştırma Çıktısı Hazırlama Prosedürü

Araştırma süreci tamamlandığında, sonuçlar bildiri, makale, kitap, sonuç raporu olarak raporlanır.

Çalışmada yazar olarak listelenen herkesin The International Committee of Medical Journal Editors (www.icmje.org) tarafından önerilen yazarlık kriterlerini karşılaması istenmektedir. Bunlar:

a. Tüm yazarların bu çalışmaya bireysel olarak katılmış olmak (çalışmanın içeriğine/tasarımına; ya da çalışma için verilerin toplanmasına, analiz edilmesine ve yorumlanmasına önemli katkı sağlamış olmak) ve bu çalışma için her türlü sorumluluğu almak;

b. Yazı taslağını hazırlamış ya da önemli fikirsel içeriğin eleştirel incelemelerini yapmış olmak;

c. Tüm yazarların sunulan makalenin son halini gördüklerini ve gözden geçirerek onaylamak;

d. Çalışmanın herhangi bir bölümünün geçerliliği ve doğruluğuna ilişkin soruların uygun şekilde soruşturulduğunun ve çözümlendiğinin garantisini vermek amacıyla çalışmanın her yönünden sorumlu olmayı kabul etmektir.

Yazarlık sıralamasında katkılar esas alınır.

Yayımlanan her çalışma, bölümün sosyal medya hesabında duyurulması için Tanıtım Koordinatörlüğüne iletilir.

Üniversite içi veya dışı sunum ve yayınlarda kurum adı mutlaka belirtilir.

6. KURUMSAL BİLGİ

Bu prosedürün uygulanması sırasında oluşacak kayıtlar Kalite ve Akreditasyon Koordinatörlüğü ve ilgili birim sorumluları tarafından muhafaza edilir.

7. İLGİLİ DOKÜMANLAR

Akademik Faaliyetlere Katılım ve Destek Yönergesi

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi

İstatistik Danışmanlık ve Araştırma Merkezi Yönergesi

Kişisel Verilerin Korunmasına Dair Uygulama Yönergesi

Etik Kurul Başvuru Formları https://tip.baskent.edu.tr/kw/genel.php?birim=464&id=2570

Araştırma Öneri Formu

Laboratuvar Hayvanlarının Bakım ve Kullanım Kılavuzu https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK54050/

Helsinki ve İyi Klinik Uygulamalar Kılavuzu https://www.klinikarastirmalar.org/Home/AllDocuments

The International Committee of Medical Journal Editors www.icmje.org